Belirsizlik ilkesi, 1927 yılında Werner Heisenberg tarafından öne sürülmüş bir kuantum ilkesidir.Kuantum fiziğinde Heisenberg’in belirsizlik ilkesine göre, bir parçacığın momentumu ve konumu aynı anda tam doğrulukla ölçülemez .Kuantum mekaniğininden ortaya çıkmış bir başka fikir de,gözlemin kendisinin gözlenen olguyu değiştirdiği kavramıdır.Örneğin Dünya’nın çevresindeki yörüngesinde dönen Ay’ın nasıl gözlendiğini düşünün.Güneşten yayılan ışık Ay’dan yansır.Gözlemci bu ışığı görür ve Ay’ın yerini bulmak için ışığın geldiği yönü takip eder.Işığın dalga boyu Ay’ın boyutundan çok daha küçüktür,bu Ay’ın yerinin kesin olarak belirlenebilmesini sağlar.

Güneş ışığının Ay’a uyguladığı yok sayılabilecek basınç Ay’ın yörüngesini etkilemez. Öbür taraftan,bir elektronun yörüngesini belirlemek için görünün ışıktan çok daha küçük dalga boyuna sahip elektromanyetik ışıma elektrondan yansıtılır(Görünen ışık kullanılmaz çünkü dalga boyu elektronun yerine dair anlamlı bilgi vermeyecek kadar uzundur).

Işımanın dalga boyu küçüldükçe enerjisi artar.Bu nedenle elektronun yeri ne kadar kesin bir şekilde belirlenirse,o kadar yüksek enerjili bir ışıma kullanılır ve elektronun yörüngesi o kadar çok bozulur.Uç noktada elektronun yeri tam olarak belirlenir ama yörüngesi o kadar bozulmuştur ki elektron artık orada değildir.

Belirsizlik İlkesi

Elektron gibi bir taneciğin nerede olduğu kesin olarak biliniyorsa, aynı anda taneciğin nereden geldiği veya nereye gittiğini kesin olarak bilemeyiz. Benzer şekilde, taneciğin nasıl hareket ettiğini biliyorsak onun konumunu kesin olarak bilemeyiz.

Elektronun herhangi bir andaki konumu ve momentumu aynı zamanda kesin olarak bilinemez. Bir taneciğin yerini ve momentumunu belirlemek için, o taneciği görmek gerekir. Taneciğin görünmesi ise taneciğe ışın dalgası göndermek ile olur. Elektron gibi küçük taneciklerin konumunu belirlemek için gönderilen uygun dalga boyundaki ışın elektrondan yansıdığında elektronun anlık konumu belirlenir. Fakat gönderilen ışın elektronun konumunu ve momentumunu değiştirir.