Eskiden çoğu işletme ve fabrika kendi elektriğini jenaratörler yardımıyla kendisi üretmek zorundaydı. Bugünse elektrik şebekeden gelir.Prizdeki elektriğin voltajı 220-240 volttur.Elektriği iletmek için yüksek gerilim hatları kullanılır.Yüksek gerilim hatları neden vardır?

Yüksek gerilim hatları neden vardır?

Bunun sebebi gerilim düşüşüdür:Örneğin,nispeten düşük gerilimli olan 12 voltluk bir araba aküsü alalım ve bunun yardımıyla bir dizi lambayı aydınlatalım.Kablonun boyu ne kadar uzarsa,lambalar da o kadar zayıf ışımaya başlar.Her elektrik iletkeni aynı zamanda bir dirençtir ve iletim mesafesi ne kadar artarsa gerilim o kadar düşer.

Elektriğe geçiş dönemlerinin başında bu sorun öncelikle kalın kablolar kullanılarak çözülmeye çalışıldı çünkü iletkenin çapı arttıkça gerilim düşüşü azalır.Ancak yüksek gerilim hatları çok daha iyi bir seçenektir.Bu durumda kalın ve pahalı kablolardan vazgeçebilir,çünkü ince kablolar da aynıişlevi görüyor.Ancak burada akımın transformatörler vasıtasıyla alçak gerilimden yüksek gerilime çevrilmesi gerekiyor. Bu dönüştürme işlemi yalnızca alternatif akımla mümkün oluyor,bu yüzden evdeki prizlerde pillerin aksine sabit artı ve eksi kutuplar bulunuyor.

19.yüzyılda, elektriğe geçiş döneminin başında,Amerika’da ampulün mucidi Thomas Alva Edison ile rakibi George Westinghouse arasında büyük bir mücadele yaşanmıştır. Elektriği uzun mesafelere nakletmek için Edison düşük gerilimi;Westinghouse ise transformatörler vasıtasıyla yüksek gerilim hatlarını kullanmak istiyordu.

Westinghouse’un alternatif akım prensibinin önemli bir avantajı vardı:İnce iletim kabloları daha az bakır kullanıyordu ve bu yüzden çok daha ucuzdu.

Gerçek anlamda bir elektrik savaşı yaşandı:Mayıs 1886’da Westinghouse ve yardımcıları bu yöntemle elektriği ilk kez bir enerji santralinden bir mil uzağa iletebildiklerini gösterdi.Bu deney oldukça ses getirdi ve herkes Westinghouse’un yüksek gerilim hatlarından bahsetmeye başladı. Edison rakibine karşı utanmaz bir karalama kampanyası başlattı.Ona karşı sözde pantent ihlali suçundan dava açtı ve alenen halka açık yerlerde yüksek gerilimin ne kadar tehlikeli olabileceğine dair gösteriler yaptı.Bunun için kedi ve köpekleri yüksek gerilimli elektrikle öldürdü ve hatta ilk elektriklisandalyeyi icat etti.Bugün büyük bir mucit olarak anılan Edison,aslında amacına ulaşmak için hiçbir şeyi yapmaktan çekinmeyen bir fırsatçıydı.

Elektrikli sandalyenin kullanılması konusunda baskılarını artıdı ve 6 Ağustos 1890’daki bir insanın ilk feci infazının ardırdan,elektrikli sandalyeyle infaz olayına “Westinghouse’a” adının verilmesini önerdi! Ne de olsa giyotin de mucidi olan Doktor Joseph-Ignace GUillotin’in adını almıştı.Yine de tüm alçakça kampanyalarına rağmen Edison başarısız oldu ve Westinghouse’un alternatif akım prensibi geçerli oldu.